Schermafbeelding 2013-04-03 om 17.50.16.png
1_1.book.png

BIRD IN THE HAND

Insteek: creëer kansen in plaats van ze alleen maar te signaleren. Wacht niet tot het geniale miljardenidee in uw schoot valt, maar kijk wat u kunt bereiken met de riemen die u heeft.

Veel bedrijven speuren naar marktkansen, bedenken een doel en gaan op zoek naar de best passende middelen om dat doel te verwezenlijken. Effectuation zegt: draai dat proces eens om. Begin met de analyse van de beschikbare ­middelen: wat heeft u nu al in huis? Naast geld of fysieke eigendommen kunnen dat ook klanten zijn, stakeholders, ervaring, imago, een logistiek netwerk of recht op betalingscondities, om maar wat te noemen. Door de beschikbare middelen als startpunt te nemen, zijn bedrijven beter in staat zelf kansen te creëren. Als u weet wat u ter beschikking hebt, weet u ook waar uw kansen liggen. Denk aan het verschil tussen de chefkok die alles volgens recept inkoopt en de ‘chef­effectuateur’, die eerst kijkt welke ingrediënten er in huis zijn, en vervolgens pas kijkt wat daarmee is te bereiden.

AFFORDABLE LOSS

Insteek: Wat ben ik bereid te verliezen?’ is een belangrijker vraag dan ‘Wat kan ik ermee winnen?’ De vraag moet niet zijn: wat levert het op? De vraag moet zijn: wat is het me waard?

In tegenstelling tot de heersende gedachte blijken de meest succesvolle ondernemers helemaal geen risicozoekers. Integendeel, ze berekenen niet wat iets hen zou kunnen opleveren, maar kijken naar de worst case: wat verlies ik als het hele project in het water valt? Wat is, zo vragen zij zich af, de affordable loss? Kan het bedrijf hier vrij makkelijk overheen komen? Hup dan, aan de slag. Door juist dit minst gunstige resultaat te kiezen als uitgangspunt, wordt voorkomen dat veel nieuwe voorstellen voor eeuwig op de plank belanden, omdat de opbrengsten ervan té onzeker zouden zijn.

 

LEMONADE

Insteek: iedere verrassing herbergt een nieuwe kans; probeer het onvoorziene niet weg te drukken, maar probeer er juist iets waardevols van te maken.

Effectuation is de tegenhanger van het zogeheten ‘causaal denken’, de gedachte dat de toekomst nauwgezet in kaart gebracht kan worden aan de hand van marktonderzoek, concurrentie-analyses en strategische planningen. Afwijkingen op de beoogde route naar het einddoel worden dan als potentiële bedreiging gezien. Effectuation maakt daarentegen juist gebruik van die onvoorspelbaarheid; nieuwe ontwikkelingen en inzichten worden daarbij niet geprobeerd weg te managen, maar worden juist verwelkomd om zo een idee verder te perfectioneren. Hierbij spelen begrippen een rol als ‘serendipiteit’ (iets vinden waar men niet naar op zoek was, denk aan het ontstaan van de post-it) en ‘exaptatie’ (iets ergens anders voor gebruiken dan waarvoor het is ontwikkeld, zoals aspirine, dat jaren na uitvinding een prima middel bleek te zijn tegen bloedstollingen).

CRAZY QUILT

Insteek: van sceptisch beoordelen naar creatief verbinden; leg in dialoog met (potentiële) partners de kaarten op tafel en ontdek pas waar de weg heengaat door hem samen te bewandelen.

Het vierde effectuationprincipe bant de woorden: ‘We denken er nog even over na’ en ruilt dat in voor ‘we gaan het proberen’. Het Crazy quilt-principe is de lappen­deken van kleine deeltjes die samen uiteindelijk de juiste oplossing bieden. Denk aan het fenomeen co-creatie, waarbij diverse stakeholders oplossingen kunnen aandragen. Dit principe pleit er voor niet eindeloos te zoeken naar dat ene perfecte puzzelstukje, zoals die ideale samenwerkingspartner die aan alle vereisten voldoet. Maak in plaats daarvan gewoon een begin en ontdek gaandeweg hoe het pad naar succes kan worden verbeterd.

PILOT IN THE PLANE

Insteek: geef mensen vertrouwen en verantwoordelijkheid; dan volgt de rest vanzelf. Een goed plan is maar even een goed plan, een goede vent is altijd een goede vent.

Het vijfde effectuationprincipe gaat over de bewegingsvrijheid die mensen in een organisatie wordt geboden. Het principe stelt dat effectuators door hun acties de toekomst (mede) maken en dus bepalen wat er met een trend gebeurt, en niet andersom. Het devies is hier: timmer het takenpakket van medewerkers niet helemaal dicht met formats, afspraken en procedures. Stel in plaats daarvan een paar kaders waarbinnen individuen zich vrij kunnen bewegen. Zo worden medewerkers beter in staat gesteld om snel te handelen bij nieuwe ontwikkelingen. Dat alles onder het motto: er is maar één ­manier om een onvoorspelbare toekomst te beheersen: door hem zelf te creëren.